Omzetbelasting: wat het is en hoe je aangifte doet
Omzetbelasting en btw zijn hetzelfde. Wat je precies afdraagt, wie aangifte moet doen, welke termijnen gelden en hoe je met een voorbeeld in vijf minuten je aangifte klaar hebt.
Omzetbelasting is het officiële woord voor btw. Je rekent hem over je verkopen, je trekt de btw op je zakelijke kosten ervan af, en het verschil draag je af aan de Belastingdienst. De meeste ondernemers doen dat per kwartaal.
Twee namen, één belasting. In de Wet op de omzetbelasting heet het omzetbelasting; op je factuur en in je boekhouding staat btw, belasting over de toegevoegde waarde. Zie je in een brief van de Belastingdienst "aangifte omzetbelasting" staan, dan wordt gewoon je btw-aangifte bedoeld.
Wat je precies afdraagt
Je rekent btw over wat je verkoopt en betaalt btw over wat je inkoopt. Aan het eind van het tijdvak zet je die twee tegenover elkaar:
- Af te dragen btw — de btw die je op je verkoopfacturen hebt gezet.
- Voorbelasting — de btw op je zakelijke kosten, waarvan je een geldige factuur hebt.
- Saldo — het verschil. Positief: je betaalt. Negatief: je krijgt terug.
De btw is dus nooit jouw geld. Je bent doorgeefluik tussen je klant en de Belastingdienst. Reken daarom bij een grote factuur meteen met het bedrag exclusief btw als je naar je winst kijkt.
Rekenvoorbeeld voor één kwartaal
Stel, je factureert in een kwartaal € 12.000,00 exclusief btw, allemaal tegen 21%. Je zakelijke kosten in dezelfde periode zijn € 3.400,00 exclusief btw, ook tegen 21%.
- Af te dragen btw: € 12.000,00 × 21% = € 2.520,00.
- Voorbelasting: € 3.400,00 × 21% = € 714,00.
- Te betalen: € 2.520,00 − € 714,00 = € 1.806,00.
Van de € 14.520,00 die je aan klanten factureerde, is € 1.806,00 dus geen omzet maar een schuld die je vóór de uiterste datum overmaakt. Wie dat bedrag apart houdt, komt bij de aangifte nooit voor een verrassing te staan.
Welke tarieven bestaan er
- 21% — het algemene tarief; hier valt het meeste werk en de meeste handel onder.
- 9% — het verlaagde tarief, onder meer voor levensmiddelen, boeken en een aantal diensten.
- 0% — onder andere bij levering aan een ondernemer in een ander EU-land en bij export buiten de EU.
Twijfel je over het tarief van een dienst, kies dan niet zomaar 9%: bij een correctie is het verschil van 12 procentpunt voor jouw rekening, omdat je het niet meer bij je klant kunt halen. Lever je aan ondernemers in de EU, dan hoort daar naast je btw-aangifte een aparte opgave bij — zie de ICP-aangifte bij leveren binnen de EU.
Wie aangifte moet doen, en hoe vaak
Heb je een btw-nummer, dan doe je aangifte — ook over een leeg kwartaal. Dan dien je een nihilaangifte in. De meeste ondernemers hebben een kwartaaltijdvak; een maand- of jaaraangifte krijg je alleen op grond van een beschikking van de Belastingdienst.
Waar het in de praktijk misgaat
1. Bonnen die niet in de administratie staan
Geen factuur, geen voorbelasting. Een pinbetaling in je bankoverzicht is geen bewijs; je hebt het document nodig met btw-bedrag en btw-nummer van de leverancier. Verwerk bonnen daarom wekelijks in plaats van in de week van de aangifte, zoals in btw-aangifte stap voor stap beschreven staat.
2. Privé en zakelijk door elkaar
Bij een telefoon, auto of internetabonnement die je ook privé gebruikt, vraag je alleen het zakelijke deel terug. Leg de verdeling één keer vast en houd die aan; een onderbouwde verdeling houdt bij een controle stand, een geschatte niet.
3. Creditfacturen vergeten
Stuur je geld terug of maak je een fout ongedaan, dan verandert ook de af te dragen btw. Dat regel je met een creditfactuur in dezelfde periode, niet met een aangepaste originele factuur.
4. De kleineondernemersregeling zonder doorrekenen kiezen
Met de KOR reken je geen btw en vraag je ook geen voorbelasting terug. Bij veel investeringen pakt dat ongunstig uit. Reken het door met de uitleg over de KOR voordat je je aanmeldt.
Van administratie naar aangifte
Het rekenwerk is niet moeilijk; het bij elkaar zoeken is het werk. Wie facturen en kosten bijhoudt op het moment dat ze ontstaan, hoeft bij de aangifte alleen nog de bedragen per tarief over te nemen. In het btw-overzicht van InvoiceHippo staan omzet en voorbelasting per tijdvak op een rij, gesplitst per tarief, met de facturen eronder waaruit die bedragen komen. Je controleert het, neemt het over in je aangifte en dient zelf in bij de Belastingdienst.
Wil je eerst zien welke btw-regels op een factuur horen? Dat staat in wat er verplicht op een factuur moet.
Veelgestelde vragen
- Wat is omzetbelasting?
- Omzetbelasting is de belasting die je als ondernemer rekent over je verkopen en afdraagt aan de Belastingdienst. In de wet heet het omzetbelasting, in het dagelijks gebruik btw: belasting over de toegevoegde waarde. Het zijn twee namen voor dezelfde belasting.
- Is omzetbelasting hetzelfde als btw?
- Ja. De Wet op de omzetbelasting regelt wat wij btw noemen. Op je factuur en in je boekhouding gebruik je btw; de Belastingdienst noemt de aangifte zelf meestal aangifte omzetbelasting.
- Wie moet aangifte omzetbelasting doen?
- Iedereen die voor de btw als ondernemer is aangemerkt en een btw-nummer heeft. Ook als je in een periode niets hebt gefactureerd, dien je de aangifte in met nul. Alleen bij een ontheffing, bijvoorbeeld via de kleineondernemersregeling, kan dat anders zijn.
- Hoe vaak doe ik aangifte omzetbelasting?
- De meeste ondernemers doen per kwartaal aangifte. De Belastingdienst kan een maand- of jaaraangifte opleggen of toestaan; welk ritme voor jou geldt, staat in de brief bij je btw-nummer en in Mijn Belastingdienst Zakelijk.
- Wanneer moet de aangifte binnen zijn?
- Bij kwartaalaangifte uiterlijk op de laatste dag van de maand na het kwartaal: het eerste kwartaal dus vóór 30 april. Aangifte én betaling moeten dan binnen zijn; te laat betalen kost rente en kan een verzuimboete opleveren.
- Wat is het verschil tussen omzetbelasting en inkomstenbelasting?
- Omzetbelasting reken je over je verkopen en draag je door aan de Belastingdienst; het is geen geld van jou. Inkomstenbelasting betaal je over je winst. Dezelfde factuur komt in beide terug, maar via een andere berekening.
- Mag ik alle btw op mijn kosten terugvragen?
- Alleen de btw op zakelijke kosten, en alleen als je een geldige factuur hebt. Bij kosten die je ook privé gebruikt, vraag je het zakelijke deel terug. Voor eten en drinken in de horeca is de btw niet aftrekbaar.
De redactie van InvoiceHippo — Nederlandse boekhoudsoftware voor ZZP'ers en MKB. We schrijven over factureren, boekhouden, btw en alles daar tussenin.
BelastingdienstWanneer word je btw-plichtig als zzp'er?
Je bent btw-plichtig zodra je als zzp'er ondernemersactiviteiten verricht. Er is geen minimumomzet. De kleineondernemersregeling kan je wel vrijstellen.
BelastingdienstICP-aangifte: leveren binnen de EU zonder gedoe
De ICP-aangifte is de opgave van je leveringen aan ondernemers in andere EU-landen. Wat erin hoort, wanneer je hem doet en hoe je hem in vijf minuten klaar hebt.
BelastingdienstBtw-aangifte doen: stap voor stap per kwartaal
Per kwartaal dezelfde ronde: omzet optellen, voorbelasting controleren, saldo indienen en betalen. Zo doe je dat zonder achteraf te moeten corrigeren.